Kí ni ọ̀nà tí a gbà ya àwọn núkléìkì ásíìdì sọ́tọ̀ àti mímú wọn mọ́?

Àwọn ásíìdì nukleiki, pẹ̀lú DNA àti RNA, jẹ́ àwọn biomolecules pàtàkì tí wọ́n ń kó ipa pàtàkì nínú ìṣẹ̀dá ìran, ìmọ̀ nípa ẹ̀dá alààyè, àti ìmọ̀ nípa ìmọ̀ nípa ẹ̀dá alààyè. Agbára láti ya àwọn nucleic acids wọ̀nyí sọ́tọ̀ àti láti sọ wọ́n di mímọ́ ṣe pàtàkì fún onírúurú ìlò, títí bí ìṣẹ̀dá cloning, sequencing, àti ìṣàyẹ̀wò ìfihàn ìran. Àwọn ètò ìwẹ̀nùmọ́ nucleic acid ní onírúurú ọ̀nà tí a ṣe láti fa àwọn nucleic acids jáde àti láti sọ wọ́n di mímọ́ láti inú àwọn àpẹẹrẹ ẹ̀dá alààyè. Àpilẹ̀kọ yìí ń ṣàwárí àwọn ọ̀nà fún ìyàsọ́tọ̀ àti ìwẹ̀nùmọ́ àwọn nucleic acids ó sì ń tẹnu mọ́ pàtàkì àwọn ètò wọ̀nyí nínú ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì òde òní.

Lílóye ìwẹ̀nùmọ́ nucleic acid

Ìwẹ̀nùmọ́ ásíìdì nucleic túmọ̀ sí yíyọ DNA tàbí RNA kúrò nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì tàbí àsopọ̀ ara, lẹ́yìn náà ni yíyọ àwọn ohun ìbàjẹ́ bí àwọn prótéènì, lipids, àti àwọn ìdọ̀tí sẹ́ẹ̀lì mìíràn kúrò. Ìmọ́tótó àti ìdúróṣinṣin àwọn ásíìdì nucleic tí a yà sọ́tọ̀ ṣe pàtàkì fún lílo àwọn ohun tí ó wà ní ìsàlẹ̀, nítorí pé àwọn ohun ìbàjẹ́ lè dí àwọn ìṣesí enzymatic lọ́wọ́ kí ó sì nípa lórí ìṣedéédé àwọn àbájáde ìwádìí.

Àwọn ọ̀nà tí ó wọ́pọ̀ fún ìyàsọ́tọ̀ àti ìwẹ̀nùmọ́ nucleic acid

Ìyọkúrò Phenol-chloroform:Ọ̀nà ìbílẹ̀ yìí ń lo àwọn ohun èlò olómi láti ya àwọn ásíìdì nucleic kúrò nínú àwọn prótíìnì àti àwọn èròjà sẹ́ẹ̀lì mìíràn. A fi àyẹ̀wò náà pọ̀ mọ́ phenol àti chloroform, èyí tí ó ń mú kí àwọn ásíìdì nucleic pín sí ìpele omi, nígbà tí àwọn prótíìnì sì wà ní ìpele organic. Lẹ́yìn centrifugation, a kó ìpele omi tí ó ní àwọn ásíìdì nucleic jọ, a sì fi ethanol rọ̀ ọ́.

Awọn ọna ti o da lori jeli siliki:A lo àwọn awọ ara jeli silica nínú àwọn ohun èlò ìwẹ̀nùmọ́ nucleic acid ti ọjà. Ìlànà ọ̀nà yìí ni pé àwọn acids nucleic máa ń so mọ́ jeli silica ní ìwọ̀n iyọ̀ gíga. Lẹ́yìn tí wọ́n bá ti so wọ́n pọ̀, a máa ń fọ àwọn ohun tó ní iyọ̀ díẹ̀ kúrò, lẹ́yìn náà a máa ń fi omi tàbí omi tú àwọn acids nucleic jáde. Ọ̀nà yìí dára nítorí pé ó yára, ó sì ń mú àwọn acids nucleic tó ní ìmọ́tótó gíga jáde.

Ìwẹ̀nùmọ́ ẹ̀gbà okùn:Ọ̀nà yìí ń lo àwọn ìlẹ̀kẹ̀ mágnẹ́ẹ̀tì tí a fi àwọn ohun èlò ìdè nucleic acid bo. Nígbà tí a bá da àyẹ̀wò pọ̀ mọ́ àwọn ìlẹ̀kẹ̀ mágnẹ́ẹ̀tì, àwọn ásíìdì núkléẹ̀tì a máa fà mọ́ ojú àwọn ìlẹ̀kẹ̀ náà. Lẹ́yìn náà, a máa ń ya àwọn ìlẹ̀kẹ̀ náà sọ́tọ̀ kúrò nínú omi náà nípa lílo mágnẹ́ẹ̀tì, èyí á sì mú àwọn ìbàjẹ́ kúrò. Ọ̀nà yìí jẹ́ ọ̀nà tó wọ́pọ̀, a sì lè ṣe é ní aládàáṣe, èyí tó mú kí ó dára fún àwọn ohun èlò tó ga jùlọ.

Kírótátògírámù ọ̀wọ́n:Ọ̀nà yìí kan kí a fi àpẹẹrẹ kan kọjá ọ̀wọ̀n chromatographic tí ó ní ìpele tí ó dúró tí ó sì ní àwọn núkléìkì acids. Oríṣiríṣi ọ̀wọ̀n ni a lè lò, títí kan àwọn tí ó dá lórí ìyọkúrò ìwọ̀n tàbí àwọn ìlànà ìyípadà ion. Àwọn núkléìkì acids ń jáde kúrò nínú ọ̀wọ̀n náà, èyí tí yóò yọrí sí àpẹẹrẹ tí a ti sọ di mímọ́.

Awọn ọna ensaymatiki:Àwọn ọ̀nà enzymatic, bí àwọn tí wọ́n ń lo DNase tàbí RNase, ni a lè lò láti dín àwọn ásíìdì nucleic tàbí àwọn ohun ìbàjẹ́ tí a kò fẹ́ kù. Ọ̀nà yìí máa ń gbéṣẹ́ gan-an nígbà tí a bá ń ṣe àyẹ̀wò àwọn àpẹẹrẹ tó díjú, bí irú àwọn tí ó ní DNA àti RNA nínú.

Ni paripari

Ìyàsọ́tọ̀ àti ìwẹ̀nùmọ́ ásíìdì nucleic jẹ́ àwọn ìgbésẹ̀ pàtàkì nínú ìwádìí àti ìlò nípa ẹ̀dá-ara molikula.Àwọn ètò ìwẹ̀nùmọ́ ásíìdì nucleicÀwọn olùwádìí ní onírúurú ọ̀nà láti gba àwọn núkléìkì acid tó dára tó yẹ fún àwọn ohun èlò ìsàlẹ̀. Yálà wọ́n ń lo ìyọkúrò phenol-chloroform ìbílẹ̀ tàbí àwọn ọ̀nà òde òní bíi sílíkà jeli tàbí ìwẹ̀nùmọ́ magnetic bead, yíyàn ọ̀nà náà sinmi lórí àwọn ohun pàtàkì tí a nílò nínú ìdánwò náà àti irú àpẹẹrẹ náà. Pẹ̀lú àwọn ìlọsíwájú ìmọ̀ ẹ̀rọ, àwọn ètò ìwẹ̀nùmọ́ wọ̀nyí ti ń yí padà nígbà gbogbo, wọ́n ń mú kí iṣẹ́ wọn sunwọ̀n síi, wọ́n sì ń mú kí iṣẹ́ wọn sunwọ̀n síi, wọ́n sì ń mú kí agbára àwọn olùwádìí nínú ìmọ̀ nípa molecular biology sunwọ̀n síi.